Ауылда йәшәгән ваҡытта булған бер хәл - ваҡиғалар иҫкә төштө әле.
Беҙҙең өсөн үҙе бер мажара булһа, олатайыбыҙ өсөн ҡыҙғаныс, йәлләүес, үкенесле сәйәхәт булды был...
Беҙҙең ауылдан аша ауылда йәшәгән, хәләлем мәрхүм Радигымдың атаһы яғынан туғаны ине ул олатай. Бик мөләйем, һөйкөмлө, ап – аҡ сәсле матур бабай, ныҡ егәрле, һәр ваҡытта хәрәкәттә булған, үҙен үҙе бағып, бөхтә, таҙа, зауыҡлы кейенә лә, урынлы ғына хәбәр ҙә һөйләй, әңғемәләшә лә белгән кеше ине олатайыбыҙ.
Тамырҙары менән ергә батып инеп үҫкән имән ағасы һымаҡ ныҡ, ышаныслы, эшкә бөткән кеше ине бабайыбыҙ. Уның донъяһы ла төҙөк, күпләп мал аҫырай, аттар тота, бал ҡорто үрсетә, машинаһы, тракторы тағы әллә ниндәй техникалары бар, бик етеш тормошта йәшәй, аҡсаһы ла күп тип ишетә торғайным кешенән, әммә үҙем барып күргәнем юҡ ине. Радигым тере саҡта йыш ҡына килеп йөрөй торғайны беҙгә. Ул мәрхүм булғас килеп хәл белешеп, ҡайғы уртаҡлашып китте бабай.
Оҙаҡ та тормай, олатайыбыҙҙың әбейе үлеп ҡалған тигән хәбәр ишетелде. Минең үҙе хәлем үҙемә саҡ, ҡайғымдан ергә бөгөлөп йөрөгән ваҡытым ине, хәбәрҙе ишеттем дә оноттом. Бер нисаҡлы ваҡыт үткәс, тағы бер хәбәр килде. Бабай әбей алырға уйлай икән, ауылда йәшәрлек, донъяһын көтөрлөк, үҙенә иптәш булырлыҡ әбей эҙләй тип ишетелде.
Ярай инде, яңғыҙ ҡалыуы ир – атҡа, бигерәк тә оло кешегә үтә ауыр бит.
Исмаһам әбей иптәш булыр... - тип уйланым да, мин тағы бабай тураһында оноттом. Ҡәҙимге генә оҙаҡ ваҡыт үткәс, олатайыбыҙ минең алдымда пәйҙә булды. Ул аҙыраҡ һурыҡҡан, күҙҙәрендә ниндәйҙер борсолоу сатҡылары бар. Әммә рухы ныҡ, ҡаҡшамаҫҡа, бирешмәҫкә тырышҡаны күренеп тора.
Күрешеп, хәл – әхүәл белешкәс тә, олатай оҙаҡҡа һуҙмай, ниндәй мәшәҡәт менән йөрөгәнен һөйләп бирҙе. “Килен, инәйегеҙ үлеп ҡалғанын ишеткәнһеңдер инде. Ҡайһылай итәһең инде, Аллаһы Тағәлә маңлайыңа яҙғанды аша атлап булмай бит. Инәйегеҙ яҡшы кеше ине, татыу ғүмер иттек, йәне ожмахтың түрендә булһын. Әммә ҡалған кешегә йәшәргә кәрәк килен. Минең йомошом һиндә бөгөн. Мин ауыл ерендә йәшәрлек, минең оло хужалығымды алып барырлыҡ, миңә иптәш булырлыҡ әбей эҙләйем килен. Инде байтаҡ ваҡыттан бирле ҡарап йөрөйөм, тик нишләптер йәтеш кенә әбей тура килмәне әлегә.
Эстән генә, иҫем китеп ултырғанымды һиҙҙермәҫкә тырышып ҡына һорайым ”Олатай, нимә менән ярҙам итә алам һуң һеҙгә мин? Йомошоғоҙҙо бөтөнләй аңламаным.” – тинем, үҙем алйот кеше һымаҡ көлөп ҡуйҙым да, тиҙ генә тыйыла һалдым. Өлкән кешене рәнйетеп, үпкәләтеп ҡуйыуҙан ҡурҡтым.
“Уның нимәһен аңламайһың инде килен, миңә берәй әбей табышып бирмәҫһеңме икән тип килдем һиңә. Яҡшы ғына әбей булһа һөйләшеп, миңә димләп ҡарайһыңмы әллә килен?”
Мин инде лә тыныс ҡала алмай инем, ҡысҡырып, ҡысҡырып көлөп ебәрҙем. “Олатай мине димсе тип кем һөйләй? Мин бер ваҡытта ла димсе булғаным юҡ бит. Шунан әбейҙе ҡайҙан алйайым икән һеҙгә? Әбейҙәр менән ул темаға һөйләшә лә алмаҫмын ул мин. Нидәй һүҙҙәр менән мөрәжәғәт итмәк кәрәк инде. Юҡ олатай үпкәләмәгеҙ, булмай минән, булмай.” – тинем уға. Олатайым берҙә генә бирешергә теләмәне:
“Туҡта,туҡта әле килен, һинме инде хәбәр һөйләй белмәй торған кеше.
Ғүмерҙә ышанмайым был хәбәргә, тәүҙә аҙыраҡ уйлап ҡара йәме. Мин хәҙер үк миңә әбей табып, сығарып бир тимәйем бит. Ауылыңдағы әбейҙәрҙе иҫләп, уйлап, байҡап сыҡ яйлап. Шунан миңә барырлыҡтарының ҡылын тартып ҡара, барып һөйләш йәме килен. Минең өмөтөмдө өҙмә инде, ҡырҡа һуҡма йәме.”- тине ул хатта көйөнөп.
Мин албарғып ҡалдым, бабай ҙа бик йәл, әбей таба алмаҫыма ла иманым камил. Нимә эшләргә инде? Ниндәй һүҙҙәр менән бабайҙы үпкәләтмәй генә баш тартырға тип мин уйланғансы, бабайым ялпылдап сығып та китте. Сығып барғанда ул минең ауыртҡан еремә баҫып сығып китте. “Килен, яңғыҙлыҡ анһат түгел! Һин үҙең дә яңыраҡ ҡына яңғыҙ ҡалған кешеһең. Мине аңларһың да, миңә ярҙам итеүҙән баш тартмаҫһың тип уйлап, ө
Показать полностью...
