▶ video
Быйылгы 2026-2027 86.дь. уһуйааммытыгар “Ыал педагогиката” сыла биллэриллэн, алтынньы 29 күнүгэр, киэһэ 5 чаастан аһыллыыта буолан ааста. Сыл аһыллыытын муусука салайааччыта Сардаана Ярославовна Черкашина ыытта.
Ыал педагогикатын сүрүн ис хоһооно:
1. Ыал оҕотун дьон ортотугар сөпкө сылдьарга, сиэрдээх сыһыаҥҥа, сиэргэ-туомҥа, үлэҕэ иитэр-сайыннарар;
2. Ыал оҕотун сахалыы толкуйга, ырытар, санаан саҕалыыр, түмүктүүр дьоҕурга үөрэтэр. Дьиэҕэ-уокка үөрэнэр усулуобуйаны олохтуур;
3. Ыал оҕотун сахалыы тыыҥҥа, удьуору салгыырга, киһилии киһи буоларга уһуйар;
Билиҥҥи кэмҥэ ыал өйдөбүлүгэр оҕо, төрөппүт, эһэ-эбэ, чугас уруу-аймах, дьиэ кэргэн уонна кинилэр олохторун укулаата киирэр.
Быйылгы сыл соруктара:
- Хас биирдии дьиэ-кэргэҥҥэ оҕону сахалыы: тыл-өс, ырыа-тойук, өй үлэтин көрүҥнэригэр, айылҕаҕа сыһыан эйгэтигэр иитии;
- Уолу аҕа, кыыһы ийэ, эбэ-эһэ сиэннэрин олоххо тирэхтээх буолууга уһуйуутун күүһүрдүү;
- Үлэнэн иитии төрүттэрин ыал аайы киллэрии;
- Үгэс буолбут тэрээһиннэри ис хоһооннорун сыл тиэмэтигэр уларытан ыытыы;
Дьоро киэһэ оҕолор эҕэрдэлэринэн саҕаланна. “Кулунчук” бөлөх уонна үҥкүү студиятын оҕолорун толоруутугар “Булчут санаата” үҥкүүнү (сал. Таисия Петровна Бандерова), “Дьиэрэй” ырыа куруһуогун кыргыттара “Чабырҕах” ырыаны (сал. Сардаана Ярославовна Черкашина) уонна бэлэмнэнии бөлөх уолаттара, “Табыйык” этно-бөлөх “Булчуттар” дьүһүйүүнү (сал. Павлова Христина Николаевна) көрдүлэр.
Сыл аһыллыытын үөрүүлээх түгэнин сэбиэдиссэйи үөрэх чааһыгар солбуйааччы Лилия Владимировна Аргунова эҕэрдэ тылынан аста.
Салгыы, “Ыал педагогикатын” сылын бастакы тэрээһининэн “Аҕалар күннэрэ” буолла. Биллэрин курдук, алтынньы 17 күнэ Арассыыйа аҕаларын күнэ. Аҕа – дьиэ кэргэн туллар тутааҕа, эрэллээх эркинэ, дурдата-хаххата. Хас биирдии ыал уол оҕо таптыыр доҕоругар “ыал буолуохха” диэн алгыстаах тылы көтөҕөрүттэн саҕаланан, үөскээн тахсар. Хас биирдии саха ыала – норуот инники кэскилин түстүүр. Бу түһүмэҕи социальнай педагог Жанна Федоровна Барашкова ыытта.
Аҕалар хамаандаларга арахсан, “Тыл хонуута”, “Сымсалар, быһыйдар, күүстээхтэр”, “Сахалыы остуол оонньуулара”, “Сахалыы муусука” уонна
дуобат түһүлгэлэринэн сылдьан, күпсүүргэ оонньоотулар, тыл таайдылар, ох саанан ытан, дуобаттаан, хабылык хаамыска хабан көрдүлэр, оҕолор дьарыктарын кытта билистилэр.
Дьарыктар кэннилэриттэн саалаҕа мустан аҕалары кытта кэпсэтии буолла. Аҕаларбыт куруһуоктар, дьарыктар, үөрэтии-иитии туһунан ыйытыыларыгар сүрүннүүр иитээччи Акулина Михайловна Кубарова хоруйдаата. Оҕолору үлэҕэ үөрэтэр сыалтан, таһырдьа хаар күрдьүүтэ уонна -20 кыраадыска дылы таһырдьа оонньотуу, “Эр Хоһуун” дьарыгын, волейбол туһунан санааларын эттилэр.
Саалаҕа аҕалар оҥоһуктарынан быыстапка турда. Араас матырыйаалтан: мастан, бэстэн, хордуонтан, талахтан, вяз мастан, удьурхайтан, фанераттан, тирииттэн – оонньуурдары, иһиттэри, бултуур тэриллэри, аска-үөлгэ туттуллар иһити-хомуоһу оҥорбуттарын мустубут дьон кэрэхсии, сэҥээрэ көрдүлэр.
Аҕалары кытта күһүҥҥү көрсүһүүлэр, кэпсэтиилэр үтүө үгэскэ кубулуйан, оҕолорбут уһуйааҥҥа ыытыллар дьарыктарын аҕалар көрөн, дьиэҕэ атын дьарыктары толкуйдаан, эбии киллэрэн, оҕо дьоҕурун арыйарга олук ууруохтара диэн эрэнэбит.
Жанна Барашкова, социальнай педагог