Ислам дине

"Мин күптән дин юлындамын, намаҙға баҫҡанға - 18йыл. Әле мине концерттарҙа ҡатнашып, йырларға, бейергә саҡыралар. Эске тауышымды тыңлаһам, барма, ти. Миңә нимә эшләргә, яуап бирегеҙ әле?"
Каналды уҡыусыбыҙ һорай.

"Доғалар уҡыйым, тиҫбемде лә тартам. Көйләп уҡыйым. Һуҙып уҡыһам, мине кемдер ҡабатлап бара. Әллә өй хужаһымы икән? Яйлап уҡыһам, ҡабатламай». Каналды уҡыусыбыҙ һорай.

Миңә 36 йәш, Бөрйән районынанмын. Вахта ысулы менән эшләйем, үҙ өйөмдә йәшәйем. Матур ғаилә ҡороу өсөн эсмәгән, тартмаған,бер-беребеҙгә терәк-таяныс булып йәшәрлек тыныс холоҡло, ипле ҡыҙ менән танышырға теләйем. Үҙем эсмәйем, тартмайым. Бер балалы булһа ла ярай. Ошо егет менән танышырға теләүселәр ошонда комментарийға яҙығыҙ. Телефоны "Ислам дине" каналының админында.
Башҡа танышыу хәбәрҙәрен ошонда уҡығыҙ:
https://max.ru/channel_tanishiy

«Һеҙ һораған доға»

"Ҫәнә» доғаһын нисек дөрөҫ итеп уҡырға?

Ҡәҙерле мосолман ҡәрҙәштәр!
Ҡайһы сүрәләрҙең тәжүит менән уҡылышын ҡуйыуымды теләйһегеҙ, комментарийға яҙығыҙ.

«Һорау-яуап»

«ӘҮүӘБИН намаҙы ҡасан, ниндәй ваҡытта уҡыла?» Каналды уҡыусыбыҙ һорай .
Әүүәбин намаҙы — аҡшам намаҙын уҡып бөтөргәндән һуң уҡыла торған бик сауаплы нәфел намаҙы. Ул 2, 4, 6 рәҡәғәт итеп уҡыла.
«Әүүәб» һүҙе ниндәйҙер гонаһ ҡылғандан һуң, шунда уҡ истиғфар ҡылып, Аллаһтан ярлыҡау һораған кешене белдерә. Шул рәүешле әүүәбин намаҙын «күп тәүбә ҡылыусының  намаҙы» тип аңлатырға була. Әбү Һөрәйрә тапшырған хәҙистәрҙең береһендә  пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ошолай тип әйтеүе еткерелә:

«Аҡшам намаҙынан һуң 3 рәҡәғәт фарыз һәм 2 рәҡәғәт сөннәттән һуң, рәҡәғәттәр араһында бер кем менән һөйләшмәйенсә, тағын 6 рәҡәғәт әүүәбин намаҙын уҡыған кеше 12 йыл бер туҡтауһыҙ ғибәҙәт иткән кешегә тиң булыр» (Тирмизи, «Саләт», 431).

Икенсе бер хәҙистә: «Аҡшам намаҙынан һуң 6 рәҡәғәт нәфел намаҙ уҡыусының гонаһтары кисерелер, хатта улар диңгеҙҙәге күбек ҡәҙәр күп булһа ла», – тиелә (Хәйсәми, Мәжмәүз-зәүәид, II/230)
Ғәҙәти нәфел намаҙы кеүек уҡыла, «әүүәбин намаҙын уҡымаҡҡа» тип ниәт ҡылырға кәрәк.
Был намаҙҙы уҡыу бик сауаплы, уны мөмкинселек булғанда уҡырға тырышырға кәрәк.

Һорау. Исламда йыртҡыс хайуан-ҡоштарҙың итен ашарға яраймы? Улар хәләлме, хәрәмме?
Был теманы дәлилдәр менән бер аҙ асыҡлап бирә алаһығыҙмы?
Был һорауға Шамил Әләүетдиновтың яуап бирә:
 Ышаныслы хәҙистә былай тиелә:

«Аллаһтың Илсеһе ﷺ ҡаҙыҡ тешле һәр бер йәнлекте һәм тырнаҡлы һәр бер ҡошто тыйҙы».

Әбү Дауытта килтерелгән хәҙис вариантында тап «аҙыҡ итеп ҡулланыу», йәғни йыртҡыстарҙың — «йәнлектәр араһынан ҡаҙыҡ тешлеләрҙең һәм ҡоштар араһынан тырнаҡлыларҙың» итен ашауҙы тыйыу аныҡ телгә алына.
«Ҡаҙыҡ тешле йәнлектәр» тураһында ғалимдар былай тип аңлатҡан: былар — башҡа хайуандарға һунар итеүсе йыртҡыстар. Мәҫәлән, арыҫлан, юлбарыҫ, бүре. Ә «тырнаҡлы ҡоштар» — шулай уҡ йыртҡыстар, мәҫәлән, ыласын, ҡарсыға, бөркөт.
Юғарыла килтерелгән хәҙискә нигеҙләнеп, ғалимдар телгә алынған йәнлектәрҙең һәм ҡоштарҙың итен ашауҙы тыйыу мәсьәләһендә берҙәм фекерҙә.
Ҡайһы бер йәнлектәрҙе һәм ҡоштарҙы айырым ҡарап үтәйек:
Төлкө. Был мәсьәләлә дин ғалимдары араһында фекер айырмалығы тыуған: кемдер уны йыртҡыстар иҫәбенә индергән, ә кемдер индермәгән. Әммә күпселеге уны йыртҡыс тип иҫәпләй, шуға күрә уның итен ашау тыйылған (хәрәм).
Бесәй. Күпселеге уның итен ашауҙы тыйыу яҡлы булған.
Эт. Күпселеге тыйыу яҡлы булған. Шулай уҡ эттең һеләгәйе шәриғәт буйынса асыҡ нәжестәр иҫәбенә инә. Был эт итен ашауға тыйыуҙы көсәйтә.
Арыҫлан, юлбарыҫ, айыу һәм бүре. Ғалимдарҙың берҙәм фекере буйынса тыйылған. Улар — ҡаҙыҡ тешле йыртҡыстарҙың иң асыҡ вәкилдәре.
Ыласын, ҡарсыға, бөркөт. Ғалимдарҙың берҙәм фекере буйынса тыйылған. Улар — тырнаҡлы йыртҡыс ҡоштарҙың иң асыҡ вәкилдәре.
Ҡоҙғон, ҡарға. Тыйылған (хәрәм).
Дөйәғоштар (страусы). Рөхсәт ителгән (хәләл). Йыртҡыс түгелдәр.
Тауыҡтар һәм күгәрсендәр. Рөхсәт ителгән (хәләл). Йыртҡыс түгелдәр.

Әссәләмү ғәләйкүм үә рахмәтүллаһи үә бәрәкәтүһ!
Хәйерле иртә, ҡәҙерле дуҫтарым!
Көнөбөҙ Аллаһы Тәғәләнең ризалығында үтһен! Раббыбыҙ ике донъя бәхетен насип итһен, Үҙенең ҡурсауынан айырмаһын! Булғанына шөкөр итеп йәшәйек, ин шәә Аллаһ🤲!

Доғанан һуң «Әмин» тип әйтеү кәрәкме?
 
Мөхәммәт пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләм былай тигән:

«Фатиха» сүрәһен уҡығас йәки доға тамамланғас, Ҡөрьән уҡыусы  «Әмин» тиһә, һеҙ ҙә, уны тыңлаусылар, «Әмин» тип әйтегеҙ. Сөнки фәрештәләр ҙә быға «Әмин» тиҙәр. Әгәр берәй кешенең «Әмин» тиеүе фәрештәләрҙең «Әмин» тиеүенә тап килһә, Аллаһ уның үткән гонаһтарын кисерер».

Был «Фатиха» сүрәһен уҡығандан һуң «Әмин» тип әйтеүҙең намаҙ менән генә сикләнмәүен асыҡ күрһәтә. Был сүрәне ҡасан ғына уҡыһаң да, уны уҡыусыға ла, тыңлаусыға ла «Әмин» тип әйтеү хуплана, йәғни сөннәт булып һанала.
Шулай уҡ  икенсе бер хәҙис «Әмин» һүҙенең һәр төрлө доғаны тамамлау өсөн әйтелеүен асыҡ аңлата. «Әмин» һүҙен «Эй, Аллаһы Тәғәлә, доғамды ҡабул ит» тип тәржемә итергә мөмкин.

Ҡәҙерле мосолман ҡәрҙәштәр!
Дин буйынса ҡуя торған материалдар ныҡ күп. Күбеһенсә уларҙы төрләндереп ҡуйырға тырышам. Һеҙҙе нимә ҡыҙыҡһындыра, ниндәй материалдар ҡуйыуҙы теләйһегеҙ? Үҙегеҙ ҙә яҙа алаһығыҙ.