Һорау. Исламда йыртҡыс хайуан-ҡоштарҙың итен ашарға яраймы? Улар хәләлме, хәрәмме?

Был теманы дәлилдәр менән бер аҙ асыҡлап бирә алаһығыҙмы?
Был һорауға Шамил Әләүетдиновтың яуап бирә:
 Ышаныслы хәҙистә былай тиелә:

«Аллаһтың Илсеһе ﷺ ҡаҙыҡ тешле һәр бер йәнлекте һәм тырнаҡлы һәр бер ҡошто тыйҙы».

Әбү Дауытта килтерелгән хәҙис вариантында тап «аҙыҡ итеп ҡулланыу», йәғни йыртҡыстарҙың — «йәнлектәр араһынан ҡаҙыҡ тешлеләрҙең һәм ҡоштар араһынан тырнаҡлыларҙың» итен ашауҙы тыйыу аныҡ телгә алына.
«Ҡаҙыҡ тешле йәнлектәр» тураһында ғалимдар былай тип аңлатҡан: былар — башҡа хайуандарға һунар итеүсе йыртҡыстар. Мәҫәлән, арыҫлан, юлбарыҫ, бүре. Ә «тырнаҡлы ҡоштар» — шулай уҡ йыртҡыстар, мәҫәлән, ыласын, ҡарсыға, бөркөт.
Юғарыла килтерелгән хәҙискә нигеҙләнеп, ғалимдар телгә алынған йәнлектәрҙең һәм ҡоштарҙың итен ашауҙы тыйыу мәсьәләһендә берҙәм фекерҙә.
Ҡайһы бер йәнлектәрҙе һәм ҡоштарҙы айырым ҡарап үтәйек:
Төлкө. Был мәсьәләлә дин ғалимдары араһында фекер айырмалығы тыуған: кемдер уны йыртҡыстар иҫәбенә индергән, ә кемдер индермәгән. Әммә күпселеге уны йыртҡыс тип иҫәпләй, шуға күрә уның итен ашау тыйылған (хәрәм).
Бесәй. Күпселеге уның итен ашауҙы тыйыу яҡлы булған.
Эт. Күпселеге тыйыу яҡлы булған. Шулай уҡ эттең һеләгәйе шәриғәт буйынса асыҡ нәжестәр иҫәбенә инә. Был эт итен ашауға тыйыуҙы көсәйтә.
Арыҫлан, юлбарыҫ, айыу һәм бүре. Ғалимдарҙың берҙәм фекере буйынса тыйылған. Улар — ҡаҙыҡ тешле йыртҡыстарҙың иң асыҡ вәкилдәре.
Ыласын, ҡарсыға, бөркөт. Ғалимдарҙың берҙәм фекере буйынса тыйылған. Улар — тырнаҡлы йыртҡыс ҡоштарҙың иң асыҡ вәкилдәре.
Ҡоҙғон, ҡарға. Тыйылған (хәрәм).
Дөйәғоштар (страусы). Рөхсәт ителгән (хәләл). Йыртҡыс түгелдәр.
Тауыҡтар һәм күгәрсендәр. Рөхсәт ителгән (хәләл). Йыртҡыс түгелдәр.