Степан Саргыдаев

Эһиил  Хоту Көһөрүллүү 85 сылын туолар. Биһиги хас биирдиибит ол ыар кэмнэри сүрэхпитигэр сөҥөрөн, эбэһэлэрбит-эһэлэрбит ааспыт аас-туор олохторун умнубакка, өйдүү-саныы сылдьар ытык иэстээхпит.

Онон бу даатаны өйдөөн-санаан, кэриэстээн ааһар күннэри тэрийиигэ өрөспүүбүлүкэтээҕи хамыыһыйа тэриллибитэ. Бэрэссэдээтэлинэн биир дойдулаахпыт, СӨ Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Георгий Степанов буолар.

Бүгүн ВКС нөҥүө былааннары торумнаатыбыт, сүрүн боппуруостары ырыттыбыт, этиилэрбитин киллэрдибит.

Бүгүн СӨ Тыа хаһаайыстыбатын миниистирин солбуйааччыта Сахаяна Павловалыын уонна министиэристибэ департаменын сүрүн исписэлииһэ Дьулустан Харлампьевтыын "Харыылаах" быһытын көрдүбүт.

Бу быһыт Чурапчы-Таатта улуустарын уунан хааччыйар сүрүн быһыппытынан буолар. 1986 сыллаах тутуу буолан эргэрэн, 2024 сыллаахтан өрөмүөн үлэтэ бара турар.

Үлэни «Упрмелиоводхоз» тэрилтэ уонна «ДобунТехСтрой» ХЭТ ыыта сылдьар, ахсынньыга бүтэриэхтээхтэр.

📌 Стартовал приём заявок на IV Всероссийскую муниципальную премию «Служение». Для муниципального сообщества это важная возможность рассказать о проектах, решениях и инициативах, которые меняют жизнь людей к лучшему.
 
Как руководитель Совета муниципальных образований Якутии, считаю, что у наших муниципальных команд есть немало достойных проектов, которыми можно и нужно делиться. За каждым результатом стоят люди, их ответственность, неравнодушие и ежедневный труд.
 
В этом году организаторы утвердили девять номинаций, в том числе новую – «Цифровой муниципалитет – технологии для людей». Это отражает современные задачи местного самоуправления: важно не просто внедрять новые технологии, а делать их полезными и удобными для жителей.
 
Премия «Служение» ценна ещё и тем, что помогает обмениваться опытом, находить эффективные решения и видеть, как инициативы муниципалитетов получают признание на федеральном уровне.
 
Дорогие земляки, призываю вас участвовать! Выдвигайте проекты, которыми гордятся ваши села и улусы, управленческие решения, которые принесли реальную пользу людям, и инициативы, заслуживающие внимания. Возможно, именно ваша работа станет примером для других муниципалитетов страны.
 
📌 Заявки принимаются до 29 ноября 2026 года через личный кабинет на портале муниципалитеты.рф.
 
Пусть о сильных проектах, добрых делах и людях Якутии, преданных своему делу, увидит вся страна!

Саха Өрөспүүбүлүкэтин биллэр-көстөр судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай диэйэтэлэ, Бастакы Бэрэсидьиэммит М.Е.Николаев хамаандатыгар өр сылларга Саха сиригэр үөрэхтээһини уонна ыччаты идэҕэ бэлэмнээһиҥҥэ, каадырдары иитэн-үөрэтэн таһаарыыга үгүс сыратын уурбут Матвей Васильевич Мучин 86 сааһыгар олохтон туораабытынан дьиэ кэргэнигэр, ыччаттарыгар, аймахтарыгар, өр сылларга алтыспыт, бииргэ үлэлээбит, көмөлөспүт-өйөөбүт бука бары дьонугар Чурапчы улууһун салалтатын, олохтоохторун уонна тус бэйэм ааппыттан дириҥ кутурҕаммын тиэрдэбин...

Матвей Васильевич өрөспүүбүлүкэни каадырынан хааччыйыыга үлэлиир сылларыгар биһиги Чурапчыбыт улууһуттан элбэх ыччаппыт үөрэммитэ. Кинилэр араас идэни баһылааннар, күн бүгүн өрөспүүбүлүкэ уонна улуустар сайдыыларыгар тус кылааттарын ситиһиилээхтик киллэрэ сылдьыылара Матвей Васильевич инники кэскили түстээһиҥҥэ каадыр барытын быһаарар кыахтааҕар күүстээх эрэлин, ырааҕы өтө көрөн уурбут олуга көдьүүстээҕин туоһулуур.

Саха сирин сайдыытыгар элбэҕи оҥорбут Ытык киһибит сырдык аата үйэлэргэ умнуллуо суоҕа...

Бүгүн Хоптоҕо, Чурапчы нэһилиэктэригэр Иван Сергеев уонна Иван Монастырев хаһаайыстыбаларын көрдүм.

Иван Сергеев уопсайа 150-тан тахса төбөлөөх, онтон ыанар ынаҕа 70-тан тахса.  "Дьиэ кэргэн фермата" гранынан туттубут саҥа механизированнай хотонугар 80-ча төбө турар.

Оттон Иван Монастырев хотонугар 70 төбөнү кыстыкка киллэрэн, көрө сылдьар. 

Икки хаһаайыстыба иккиэн барыта этэҥҥэ, үчүгэй, кыстыгы туоруубут дииллэр.

Бүгүн Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгиттэн төрүттээх, көҥүл тустууга аан дойду призера, Саха АССР успуордун үтүөлээх маастара, ССРС успуордун маастара, улуу тириэньэр Дмитрий Петрович Коркин оскуолатыгар буһан-хатан саха тустуутун аан дойдуга өрөгөйдөөхтүк ааттаппыт көмүс көлүөнэ биир чаҕылхай бэрэстэбиитэлэ, 57 сыл ыстаастаах Арассыыйа уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култууратын уонна успуордун үтүөлээх үлэһитэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Семен Прокопьевич Макаров 75 сааһын томточчу туоларынан улуус салалтатын, бар дьонун уонна тус бэйэм ааппыттан истиҥник эҕэрдэлиибин!

Эн тапталлаах тириэньэриҥ Дмитрий Коркин оскуолатыгар тустуу албастарын, кытаанах ирдэбиллэрин эккэр-хааҥҥар дириҥник иҥэринэн, Дмитрий Петрович өтө көрбүт үрдүк эрэлинэн кинини утумнуур үтүө тириэньэр дьоһун аатын өр сыллаах дьаныардаах үлэҕинэн бигэргэттиҥ. Минскэйдээҕи физкултуура үнүстүүтүн кэнниттэн Чурапчыгар улуу учууталгын кытта бииргэ үлэлээбит, кини үөрэҕин утумнаахтык салҕаабыт дьоллооххун. Бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыаххар диэри Чурапчытааҕы оҕо-ыччат успуордун оскуолатыгар (ДЮСШ) методист быһыытынан таһаарыылаахтык үлэлээтиҥ. 1997 сыллаахха Индияҕа Дели куоракка ыытыллыбыт аан дойду чөмпүйэнээтигэр боруонса мэтээли ылбыт  иитиллээччиҥ Станислав Захаров курдук, бэлэмнээбит уолаттарыҥ өрөспүүбүлүкэ, дойду уонна аан дойду көбүөрдэригэр тахсыталаабыттара Куоркун оскуолатын салгыы сайыннарыыҥ, бэйэҥ «Макаараптыы иитии» оскуолаҕын төрүттээһиниҥ туоһута буоларынан киэн туттабыт.

Саха классик суруйааччыта Эрилик Эристиин төрөөбүт Чакырыҥ нэһилиэгиттэн көҥүл тустууга ССРС уолаттарга чөмпүйүөннэрэ Вячеслав Карпов, Афанасий Матвеев, Семен Макаров, Арассыый чөмпүйүөнэ Егор Старостин, успуорт маастардара Николай Матвеев, Прокопий Сивцев үүммүттэрэ. Оҕотук сааскыттан тустууга буһан-хатан, аан дойду чөмпүйэнээтигэр кыттар быраабы ССРС уолаттарга күрэхтэһиитигэр дойду күүстээх бөҕөстөрүттэн мүлчү туттарбыт үрдүк үөрүүлээххин. Куоркун оскуолатын классическай көрүҥнэригэр тирэҕирииҥ 1969 сыллаахха аан дойду бастакы чөмпүйэнээтигэр АХШ Боулдер куоратыгар боруонса мэтээли туппут өрөгөйдөөх кыайыыҥ саха тустуутун биир сүҥкэн, чаҕылхай ситиһиитинэн буолбута умнуллубат!

2024 сыллаахха таһаарбыт “Биһиги – Куоркун уолаттарабыт” диэн дьоһуннаах ахтыы кинигэҥ – Улуу Уһуйааччыга сүгүрүйүү, успуорка бэриниилээх буолуу уонна төрөөбүт дойдуга истиҥ таптал чаҕылхай холобура. 75 сааһыҥ үбүлүөйэ — бу бүтүн Чурапчы уонна Куоркун бары иитиллээччилэрин, сүгүрүйээччилэрин,  саха тустуутун таптааччыларын үрдүк өрөгөйдөөх дьоро түгэнэ.

Ытыктабыллаах Семен Прокопьевичка дьоллоох, дьоһун сааскар үктэммиккитинэн уонна тапталлаах Евдокия Афанасьевнаҕын кытта ааспыт кыһыл көмүс сыбаайбаҕытынан ис сүрэхтэн өссө төгүл истиҥник эҕэрдэлээн туран, эһиги үйэ аҥаара өйөһөн-өйдөһөн, оҕо-уруу тэнитэн, улахан олоҕу олоруугутунан бары киэн туттабыт, чэгиэн туругу, уһун үйэни, дьолу, этэҥҥэ буолууну уонна улууска тустуу сайдыытыгар күүс-көмө, бигэ тирэх буола тураргар баҕарабыт!

Улуус баһылыга Степан Саргыдаев планеркатыгар сүрүн болҕомтону улуус сыллааҕы былаанын толоруутун хаамыытыгар, оттооһун, сиилэһи, сенаһы, оҕуруот аһын, үүтү туттарыы былааннарын толоруутугар, кыстыкка киириигэ, үлэҕэ киирээри турар тутуулары, хапытаалынай өрөмүөн үлэлэрин хонтуруолга тутууга, үөрэхтээһин, култуура, спорт тирээн турар суолталаах боппуруостарыгар туһаайан ыытта, бары хайысхаларга тустаах соруктары туруорда.

Улууска оттооһун, үүтү туттарыы, оҕуруот аһын үүннэрии былааннара аһара толоруллубут, бурдук былаана, бастакы үүнүү курааҥҥа умайан хаалан, аҥара эрэ толоруллубут, сорох оройуоннарга бу көрдөрүү олох кыра.

Ааспыт нэдиэлэҕэ улуус баһылыга Степан Саргыдаев уонна улуус баһылыгын тыа хаһаайыстыбатын боппуруостарыгар солбуйааччыта Анжелика Неустроева  Амма улууһугар Илин эҥэр улуустарга агропромышленнай комплекс тирээн турар боппуруостарыгар Ил Дархан салайан ыыппыт улахан мунньаҕар кыттыбытын, Ил Дархаҥҥа Чурапчы улууһа сыллааҕы былаанын толорорго суоттанан кыстыкка үктэммитин уонна туох үлэлэр бара туралларын иһитиннэрбиттэрин туһунан планеркаҕа кэпсээтэ. Илин эҥэр улуустар кыстыкка соруктарын ылынан, сөбүгэр киирбиттэрэ бэлиэтэммит. Ил Дархаҥҥа мунньахха 2025 сылтан улуустарга бэриллибит тыа хаһаайыстыбатын боломуочуйатыгар бэриллэр үбүлээһин боппуруоһун сөптөөхтүк быһаарары итиэннэ тыа хаһаайыстыбатыгар оҥорон таһаарыыга чопчу индикатордары туруоран баран, маннык сыаллар туолуохтаахтар диэн сорук турдаҕына, ону толоруо этибит диэн этиилэри көтөхпүттэрин туһунан сырдатта.

Планеркаҕа Чурапчы улууһугар сири оҥоруу, туһаныы хайысхатыгар атырдьах 17 чыыһылатыгар саҥа технологияны туһанан агродроннары көтүтэн боруобалааһын кэнниттэн, салгыы бу хайысханы көдьүүстээхтик туһаныыга хайдах үлэлиибитий диэҥҥэ 2032 с. диэри былааннаах үлэ барыахтааҕа бэлиэтэннэ.  Мырыланан, Мындаҕаайынан сири-уоту салгыы кэҥэтэн иһии үлэтэ ыытыллыахтаах. Бу боппуруоһу Ил Дархан А.С.Николаев Аммаҕа буолбут мунньахха көтөҕөн, агродроннар үлэлээбиттэрин түмүгэр туох көдьүүс баарый диэҥҥэ Чурапчы улууһа дакылааты киллэрэригэр соруйбут.

Харыылаахха саҥа улахан объемнаах шлюз-регулятор оҥоһулла турар, эһиил эргэ шлюз-регулятор сабыллан, саҥа үлэлиэхтээх.

Баһылык ааспыт нэдиэлэҕэ нэһилиэктэринэн сылдьан, кыстыкка киирии, үлэ-хамнас хаамыытын көрүүтүн түмүктэрин билиһиннэрэн, үлэ сөпкө бара турарын иһитиннэрдэ. Манна даҕатан кини планеркаларга производственнай тэрилтэлэр сылдьыах тустаахтарын санатта. Кыстык кэмигэр саахал тахсыбатын хааччынар, хонтуруолга тутар наадатын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.

Президентскай оскуолалар ситимнэригэр, үөрэхтээһиҥҥэ киирэр уларыйыылар боппуруостарыгар ыытыллыбыт мунньахха гимназиялаах улуустар кытынныбыт диэн туран, баһылык гимназиялар улуус таһымыгар хаалалларын уонна бу хайысхаҕа үчүгэй программа оҥоһуллубутун, улууска ону дьүүллэһэр наадатын эттэ. Степан Саргыдаев 300-тэн тахса ыччат кыттыылаах «Олоҥхо марафона” сүүрүү, бастакы куурус устудьуоннарын устудьуон олоҕор алҕааһын курдук эдэр ыччакка аналлаах тэрээһиннэр көхтөөхтүк ыытыллыбыттарын, ыччат хамсааһынын күүһүрдэргэ бары усулуобуйа баарын туһунан бэлиэтээтэ.

Анал байыаннай дьайыыга сылдьар буойуттарга гуманитарнай көмөнү илдьэр делегация этэҥҥэ айаннаан тиийбитин, көмөнү хомуйууга бары күүс-көмө буолбут дьоҥҥо-сэргэҕэ барыларыгар баһылык махталын тиэртэ.

Саҥа нэдиэлэ былааныгар улуус бүддьүөтүн дьүүллэһиигэ сүбэ мунньах, спорт маастара, анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа В.В.Илларионов аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи аһаҕас турнир, Чурапчы улууһугар  Х спортивнай оонньуулары ыытыыга куонкуруска кыттыыга хамыыһыйа мунньаҕа, улуус баһылыга Степан Саргыдаев гражданнарга Өрөспүүбүлүкэтээҕи прием күнүнэн дьону кытта көрсүһүүтэ, нэһилиэктэргэ үлэни-хамнаһы, кыстыкка киириини көрөр-истэр сырыылара,  «Кыталык” уһуйааны үөрүүлээхтик арыйыыны тэрийиигэ сүбэ мунньах, Хоту көһөрүү 85 сылын ыытыы тэрээһин боппуруостарыгар өрөспүүбүлүкэтээҕи тэрийэр хамыыһыйа мунньаҕа уо.д.а. киирдилэр.

Якутия - среди лучших в России по комплексному развитию территорий

Новое жильё, детские сады, спортивные объекты и благоустроенные дворы — так меняются городские кварталы благодаря механизму КРТ. В Якутии одним из масштабных проектов этого направления стал микрорайон «Спортивный», завоевавший две награды I Всероссийского конкурса лучших проектов комплексного развития территорий.

На конкурс поступило 412 заявок из 67 регионов России. «Спортивный» вошёл в тройку лучших сразу в двух номинациях:
2-е место — «Лучший проект КРТ жилой застройки с расселением аварийного жилищного фонда».
3-е место — «Лидер по расселению аварийного жилищного фонда с использованием механизма КРТ».
Награждение прошло 22 октября в Национальном центре «Россия» в Москве на Отраслевом дне Минстроя России.

«КРТ позволяет переселять людей из аварийного жилья и создавать полноценные кварталы, где вместе с домами появляются детские сады, спортивные объекты и благоустроенные пространства. Именно такой подход мы последовательно развиваем в республике. Две всероссийские награды «Спортивного» - признание результатов этой работы», — отметил министр строительства Республики Саха (Якутия) Виктор Романов.

Проект КРТ микрорайона «Спортивный» охватывает кварталы 2а, 2б, 2г, 4а, 4б, 4в и 17 города Якутска. До 2033 года на этих территориях предусмотрено расселение 160 многоквартирных домов — 2 652 жилых помещения общей площадью около 90 тысяч квадратных метров. Планируется построить порядка 395 тысяч квадратных метров нового жилья.

За этими цифрами - семьи, которые ждут переезда, и кварталы, которым предстоит обновление. Поэтому важная часть проекта — опережающее создание социальной инфраструктуры. Уже на начальном этапе в «Спортивном» введены детский сад на 240 мест и многофункциональный спортивный зал.

Развитие КРТ -  одно из приоритетных направлений деятельности Министерства строительства Республики Саха (Якутия).  Работа ведется в рамках национального проекта «Инфраструктура для жизни», реализуемого по решению Президента России Владимира Путина.

Проект «Спортивного», оператором которого является АО СЗ «Республиканское ипотечное агентство», включён в утверждённый Главой государства мастер-план развития Якутской городской агломерации. Его реализация также соответствует положениям Народной программы партии «Единая Россия», секретарём Якутского регионального отделения которой является Глава Якутии Айсен Николаев.

@MinstroyYakutia

Чурапчы улууһун салалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан улууспут бары суоппардарын идэлээх бырааһынньыккытынан, Суоппар күнүнэн, итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибин!

Бу күн тимир көлөлөөх дьоҥҥо барыларыгар сыһыаннаах. Суоппардар идэлээхтэр күннэрэ 1976 сылтан Сэбиэскэй Сойуус үрдүкү Сэбиэтин Ыйааҕынан олохтонуоҕуттан ыла өрүү алтынньы ый бүтэһик өрөбүлүгэр бэлиэтиибит. Оччоттон баччаҕа диэри  тимир көлөттөн дойдубут, улууспут уонна барыбыт күннээҕи олоҕо улахан тутулуктаах. Суоппар үлэтин чэпчэтээри, сырыыны-айаны, таһаҕаһы таһыыны биллэ тупсараары, өрөспүүбүлүкэ киинигэр тиэрдэр суолбутун аспааллаатыбыт, улуус уонна нэһилиэнньэлээх пууннар суолларын оҥорууга ураты болҕомтобутун уурабыт.

Суоппар үлэтэ тыйыс тымныылаах дойдубут тургутууларын тулуйары, элбэх сыраны уонна эппиэтинэһи эрэйэр уустук үлэ буолар. Суоппардарбыт олоххо-дьаһахха суолталаах араас табаардары, матырыйааллары, аһы-үөлү, дьону таһыыга дьаныардаах үлэлэрэ, кыһыннары-сайыннары күнтэн-дьылтан тутуллубакка айанныыр модун дьулуурдара сөхтөрөр. Эһиги  улуус, өрөспүүбүлүкэ сайдыытыгар киллэрэ сылдьар кылааккытын үрдүктүк сыаналыыбыт, барҕа махталбытын этэбит.

Айаҥҥыт суола көнө, үтүө аргыстаах буоллун! Тус бэйэҕитигэр, чугас дьоҥҥутугар чэгиэн-чэбдик туругу, этэҥҥэ буолууну, дьоллоох олоҕу баҕарабын!

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституционнай суутун бастакы бэрэссэдээтэлин, юридическай наука дуоктарын, РФ уонна СӨ үтүөлээх юриһын, өрөспүүбүлүкэ уонна Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕун Дмитрий Николаевич Мироновы 90 сааһын туолар дьоһун-мааны, дьоллоох дьоро күнүнэн төрөөбүт-үөскээбит дойдутун, биир дойдулаахтарын, улуус салалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан истиҥник эҕэрдэлээтим.

Дмитрий Николаевичка кытаанах доруобуйаны, чөл, чэгиэн туругу баҕаран, төрөөбүт сирин-уотун арчылыыр-араҥаччылыыр күүһэ, дьонун-сэргэтин сылаас эркинэ үйэлээх сааһыгар тиэрдэр тирэҕинэн, киэҥ билиитэ-көрүүтэ, муудараһа уонна баай уопута тапталлаах Сахатын сирэ чэчирии сайдарыгар күүс-көмө буоллун диэн барыбыт алгыһын тиэртим.