Новое Распределяем каналы MAX по категориям и территориям. Читать новость

ТАРИХ БИТЛӘРЕ...📜

ТАРИХ БИТЛӘРЕ...📜

Ибраһим Вәлиулла улы Терегулов: белем юлындагы олы хезмәт һәм «Шәрык клубы»


Ибраһим Терегулов — татар мәгарифе тарихында тирән эз калдырган күпкырлы шәхес. Аның гомере белем таратуга, фәнни фикерне халык арасына җибәрүгә багышланган, ә «Шәрык клубы» шул юлда аның иң мөһим мәйданнарының берсе булды.
Терегулов 1852 елның 29 маенда Уфа шәһәрендә туа. Бала чактан ук белемгә омтылышы аерылып тора: биш яшьтә икән, әтисе хезмәт урынына күчеп киткәч, Ибраһимне туган авылыннан алып Уфага китерәләр һәм башлангыч белемне Госман Еникиевтә ала башлый. Аннан соң ул алты ел дәвамында тырышып укый, рус, француз һәм алман телләрен өйрәнә, 1855 елда Уфа гимназиясенә керә. Белем алу юлын тәмамлап, педагогик эшчәнлеген Казанда ветеринария институтында башлый: шунда ук шәкертләргә рус теле, табигать белеме, ботаника, зоология дәресләре бирә. 1878 елда институтны тәмамлагач, аны Татар укытучылар мәктәбенә табигать фәннәре укытучысы итеп чакыралар. Ул морабби (надзиратель) булып та эшли, укучыларына үрнәк булырга тырыша — үзе дә гербарийлар җыя, уку-укыту материалларын әзерли.
Аның нәшрият эшендәге роле аерым игътибарга лаек: утыздан артык китап бастыра. Тематикасы киң — малчылык, гигиена, бакчачылык, игенчелек, филология, педагогика, матур әдәбият. Ул заманда яңа китап язучыларның басылуы авыр булган шартларда Ибраһим мирза бастыручыларны табып, авторларны коткарып килгән. Шулай итеп, ул татар укучысына фәнни белемне җиңелрәк һәм кирәкле формада җиткерүгә зур өлеш кертә. Бу эшчәнлек аның «Шәрык клубы» белән тыгыз элемтәсен ныгыта: клуб аша ул чыгарган басмалар, уку программалары, фәнни-популяр мәгълүматлар халыкка тизрәк тарала.
«Шәрык клубы» милли мәдәниятне үстерү, фән һәм сәнгатьне халыкка якынлаштыру юлында зур адым булды, ә Терегулов шундый үсештә алып баручы шәхесләрнең берсе иде. Аның китаплары, дәресләре, уку материаллары клубның агарту миссиясен башкарды, укучылар һәм тыңлаучылар өчен белемне аңлаешлырак итте. Шул уңайдан 1920 елда Оренбург профсоюз комитеты тарафыннан аңа «Хезмәт батыры» мактаулы исеме бирелә.
Татар тарихы һәм мәгарифе өчен аның эшчәнлеге бәһәсез кыйммәткә ия: ул гомер буе белемгә, фәнгә, мәдәнияткә бирелгән шәхес буларак, «Шәрык клубы» мәйданында милли горурлык һәм фәнни үсешнең символы булып кала.

*Әлеге мәгълүмат Җәүдәт Миңнуллинның "Шәрык клубы. Тарихи очерк" китабыннан алынды.
Просмотры: 75
Открыть в MAX Сообщить о неточности

Сообщить о неточности

Опишите, что нужно исправить. Если есть источник, добавьте ссылку.

Вы покидаете datool.ru

Ссылка ведёт на внешний сайт. datool.ru не отвечает за его содержимое — проверьте адрес, прежде чем вводить пароли или платёжные данные.

Переход через 10 с

Перейти