Репост из «-70954554791294»
🐎Баглааш – ыдыктыг эдилел
Тыва аалдың өдээнге баглааш турар, ол дээрге аал-чурттуң, мал-маганның, тайбың ажылдың демдээ-дир, аңаа аътты баглаар. Баглааш эр кижиниң сүлдезиниң демдээ, ооң сүр-күжү, чоргааралы болур. Баглааштан аът үзүлбес болза, аалдың эр ээзи эштиг-өөрлүг, чугаа-сооттуг, үнер-кирер чону үзүлбес, хүндүлээчел кижи деп чүвени сөглеп турар.
Тыва кижиниң аъдының баглаажы салгалдан салгалче дамчыыр. «Аът өлүр – баглааш артар, ада өлүр – оглу артар». «Баглааш турда, аът тыпты бээр, оглу артканда, адазының үре-садызы үзүлбес» дээни ол.
Баглааш дээрге ада-ызыгуурнуң, төрээн черниң ыдыктыг демдээ. Баглааш бар-ла болза, амыдырал уламчылап, ажы-төл өзүп, мал-маган арбын турарын херечилээр.
Баглааш, аът, ада, оглу – мөңге билиишкиннер. Адазының ажыл-ишчи, шынчы, төлептиг, мөзүлүг аажы-чаңы өзүп орар оолдарынга онзагай салдарлыг. Ада кижиниң эш-өөрүнге, үнген-кирген чонунга, уругларының иезинге кижизиг хамаарылгазы оолдарга үлегерлиг. Баглааш эр кижиниң чуртталгазында чугула черни ээлеп турар.
Баглааш тыва эр кижиниң эң-не үнелиг болгаш ыдыктыг эдилели болур. Ол – амыдыралдың сүлдези, салгалдар аразында харылзааның үзүлбезиниң демдээ.
(Борис Казырыкпай, Буян Казырыкпай. Эр чол. ар. 16–18)
Просмотры: 24