13.12.2025 с. Ороһутааҕы К.С. Чиряев аатынан Норуот педагогикатын Киинэ (Музейа) тэриллибитэ 45 сыллаах бэлиэ күнэ Ороһу нэһилиэгин олохтоохторун, ыалдьыттары түмэ тарта.

Үөрүүлээх тэрээһин күндү ыалдьыттарынан буоллулар: Феодосия Васильевна Габышева - СР наукаларын Академиятын төрөөбүт тылы үөрэтии, харыстааһын уонна сайыннарыы Киинин салайааччыта, Норуот педагогикатын Саха Сиринээҕи Ассоциациятын президенэ, педагогическай наука доктора, Надежда Николаевна Васильева, СР наукаларын Академиятын төрөөбүт тылы үөрэтии уонна харыстааһын киинин сүрүннүүр научнай сотруднига, педагогическай наука кандидата, Үөһээ Бүлүү улууһа МО Баһылыгын социальнай боппуруостарга уонна дьиэ кэргэн политикатыгар солбуйааччы Анна Михайловна Уларова, ХИФУ историческай факультетын доцена Айтал Игоревич Яковлев, улуустааҕы үөрэх салалтатын начальнига, СР үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ Юрий Васильевич Кынатов, СР үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ, улуустааҕы үөрэх салалтатын бэтэрээнэ Ульяна Терентьевна Тимофеева, Дьокуускай куорат 39 №-х орто оскуолатын научнай үлэҕэ директоры солбуйааччы, педагогическай наука кандидата Филиппов Олег Егорович, Бүлүү улууһун Кыадаҥдаттан К. С.Чиряев аатын сүгэр алын сүһүөх оскуола- сад 7 киһилээх делегациятын салайан Еремей Константинович Чиряев кыттыыны ыллылар.
Үөрүүлээх тэрээһин музейы көрүүттэн саҕаланна, музей директора Раиса Алексеевна Васильева кэлбит ыалдьыттарга музейы хосторунан сырытыннаран сиһилии билиһиннэрдэ. Салгыы музей заалыгар төгүрүк остуол ыытылынна. Манна музей сүрүн методиһа, төрүттэһээччитэ СР үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ Федора Алексеевна Васильева төгүрүк остуол кыттыылаахтарыгар убаастабыллаах ыалдьыттары билиһиннэрдэ, музей төрүттэниитин историятыттан кэпсээтэ уонна тылы А. М. Улароваҕа биэрдэ. Анна Михайловна үөрүүлээх түгэнинэн эҕэрдэлээн туран, музей суолтата, ис хоһооно өссө кэҥээн иһэрин, маннык уникальнай музей Саха сиригэр, киэҥ Россияҕа соҕотоҕун бэлиэтээн эттэ. Кэлэр 2027 сылга К. С. Чиряев 100 сааһын, аны 5 сылынан музей 50 сылларын көрсө былааннаах, күүстээх үлэ барыахтааҕын, манна улуус педагогическай общественноһа түмсэн үлэлиэхтээҕин тоһоҕолоон эттэ.
Салгыы Тимофеева У. Т. музей тэриллиититтэн музейы кытары бииргэ алтыһан үлэлээбитин, билигин да сибээһин быспатын, учуутал үлэтин Чиряев К.С. директордаах Ороһу оскуолатыгар саҕалаабытын кэпсээтэ.
К. С. Чиряев салайааччы быһыытынан ирдэбиллээҕин, киэҥ көрүүлээҕин, сүбэтин-аматын, хас биирдии учууталга кыһамньылаах сыһыанын чорботон бэлиэтээтэ. Кини оччотооҕу районо сэбиэдиссэйдэрэ К. П. Григорьев, Н. Ф. Иванов, Е. Д. Васильев, И.И. Кондаков музей үлэтигэр, сайдыытыгар өҥөлөрө улаханын эттэ. 1997 сылтан бастакы Чиряев ааҕыылара тэриллибиттэрин, элбэх бэриниилээх кыттааччы баарын киэн тутта кэпсээтэ. Музей өр сылларга үлэтигэр оччотооҕу олохтоох учууталлар, иитээччилэр күүстээхтик түмсэн үлэлээбиттэрин билиһиннэрдэ.
Салгыы тыл этээччилэр музей инникилээҕин, өссө киэҥник сайдар кыахтааҕар эрэнэллэрин эттилэр.
Тэрээһин 2-с чааһа Гаврил Николаев аатынан Ороһутааҕы сынньалаҥ киинигэр буолла.
Тэрээһин үөрүүлээх чааһын Ороһу нэһилиэгэ МТ Баһылыга А. В. Антонов эҕэрдэ тылларынан саҕалаата. Кини бу музей тэриллиитигэр К. С. Чиряев, Ф. А. Васильева, биир санаалаах, оҕону иитиигэ бэриниилээх үлэлээх дьону түмэн үлэлээбиттэрин бэлиэтээтэ. Музей инники сайдыытыгар ситиһиилэри баҕаран туран, музей коллективыгар эҕэрдэ сурук, Федора Алексеевнаҕа 80 сааһынан эҕэрдэ сурук, өйдөбүнньүк бэлэҕин туттарда.
Ф. В. Габышева музей үлэтэ научнай хабааннааҕын манна элбэх киһи бэйэтин научнай үлэтин саҕалыырыгар музей баай матырыйаалын туһаммытын, көмөлөспүттэрин эттэ. Инникитин музей үлэтигэр саҥа саҕалааһыннар, арыйыылар баар буолуохтарыгар эрэнэн туран, музей сүрүн методиһыгар Ф. А. Васильеваҕа 80 сааһынан эҕэрдэлээн туран "Саха сирин ытык Киһитэ" бэлиэнэн наҕараадалаата.
Улуустааҕы үөрэх салалтатын начальнига Ю. В. Кынатов бэлиэ үөрүүлээх күнүнэн эҕэрдэлээн туран, бастыҥ үлэлээх музей үлэһиттэригэр Ф. А. Васильеваҕа "СР үөрэҕин ситимин Бочуоттаах бэтэрээн