Монилиоз һәм җимеш череге (монилиальная плодовая гниль)
Болар икесе дә бер үк чир. Только сөякле төшле җимешләрдә ул чәчәк атканда ук була, ә симәнкеле төшле җимешләрдә җәй көне, җимешләр өлгергән вакытта барлыкка килә. Ботаклар корый башлый, җимешләрдә кечкенә көрән таплар хасил була, алар тиз арада зураеп, бөтен җимешне биләп ала. Чирләгән урын өслегендә гөмбәчекнең споралары барлыкка килә.
Комплекслы рәвештә эш итәргә кирәк: инфекция чыганакларын юкка чыгарырга һәм эшкәртүләр үткәрергә.
✅Механик чаралар (көрәшнең нигезе)
🔻Зарарланган ботакларны шунда ук кисеп ташлагыз, сәламәт тукыманың якынча 5–10 см өлешен дә кушып кисегез. Киселгән урыннарны дезинфекцияләгез (мәсәлән, 1%-лы бакыр купоросы белән) һәм бакча вары яки махсус паста белән сылагыз.
🔻Барлык черегән җимешләрне, җиргә коелганнарын, шулай ук агачта калган кипкән (мумиелашкан) җимешләрне җыеп юк итегез (яндырыгыз яки тирән итеп күмегез, компостка салмагыз).
🔻Агачның ботакларын сирәкләгез — яхшы җилләнеш дымлылыкны киметә, ә гөмбәчекләргә бу ошамый.
🔻Һәр кискән саен, спораларны таратмас өчен, коралны эшкәртеп торыгыз (спирт яки 3%-лы бакыр купоросы эремәсе белән).
✅Фунгицидлар белән эшкәртү
🔻Көчле зарарлану булганда, химик препаратлар яхшы нәтиҗә бирә. Препаратлар: «Хорус», «Топсин-М», «Скор», «Свитч». Язылган күрсәтмәләрне төгәл үтәгез: дозаны һәм эшкәртү вакытын (мәсәлән, химик чаралар белән соңгы эшкәртүне уңыш җыяр алдыннан кимендә 20–30 көн кала үткәрегез).
🔻Биопрепаратлар (мәсәлән, «Фитоспорин-М», «Алирин-Б», «Споробактерин») бал кортлары, туфрак һәм кеше өчен куркынычсызрак, әмма аларны авыруның башлангыч стадиясендә яки өстәмә чара буларак куллану яхшырак.
✅Мөһим нечкәлекләр:
Эшкәртүләрне коры, җилсез көнне үткәрегез.
Әгәр яңгырдан соң гөмбәчек яңадан активлашса, сиптерүне кабатларга мөмкин.
Препаратларны чиратлаштырып кулланырга тырышыгыз — шулай итеп гөмбәчек аларның тәэсиренә ияләшмәячәк.
✅Профилактика
🔻Авыруны дәвалаудан караганда, аны булдырмау күпкә җиңелрәк.
Яз башында (бөреләр ачылганчы) һәм көзен (яфраклар коелгач), профилактик сиптерүләр үткәрегез (мәсәлән, 3%лы бордо сыекчасы яки тимер купоросы белән).
🔻Аеруча чәчәк ату чорында артык су сибүне туктатыгыз.
🔻Агачларның каерысын тикшереп торыгыз: суыктан ярылган, сынган, кискән урыннарны вакытында эшкәртегез һәм сылап куегыз.
🔻Монилиозга чыдам булган груша, алма сортларын сайлагыз.
❗️Иң мөһиме — сузмагыз: бер авыру җимеш бер атна эчендә бөтен уңышны зарарлый ала. Әгәр беренче билгеләрен күрсәгез, тиз арада чара күрегез!